Inpoldering, turfwinning, ontbossing en ruilverkaveling: eeuwenlange agrarische bewerking en strijd tegen het water hebben diepe sporen nagelaten in het Nederlandse landschap. De belangrijkste vormgever van dat landschap is de boer met zijn evoluerend agrarisch bedrijf geweest. Bovendien hebben de Nederlanders hun land moeten beschermen tegen het water. Daarmee kreeg ons land zijn karakteristieke aanzien. De ontginning van Nederland gaat hier uitvoerig op in. Vanaf de vroege middeleeuwen tot nu wordt per regio beschreven hoe het cultuur-landschap vorm is gegeven en welke maatschappelijke krachten daarbij een rol hebben gespeeld.